Vitrektomi

Vitrektomi, gözün içini dolduran saydam jel dokunun, yani vitreusun, cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Bu işlem retinaya ulaşılmasını veya görmeyi etkileyen kanama ve çekintilerin ele alınmasını sağlayabilir. Ameliyatın hedefi, kişinin gözündeki soruna göre belirlenir; her hastada aynı işlem yapılmaz. NEI, Vitrectomy.

Vitrektomi hangi durumlarda değerlendirilir?

Vitrektomi; retina dekolmanı, göz içi kanaması, makula deliği veya retina yüzeyindeki zar (epiretinal membran) gibi farklı sorunlarda değerlendirilebilen bir cerrahidir. Bu tanılardan birinin bulunması tek başına ameliyat kararı anlamına gelmez. Görmeye etkisi, muayene bulguları, beklenen yarar ve cerrahi dışındaki seçenekler görüşmede birlikte ele alınır. NHS, Vitrectomy.

Diyabetik retinopatide temizlenmeyen göz içi kanaması veya retinayı çeken dokular cerrahi değerlendirme nedenleri olabilir. Makula ödemi olan her kişide vitrektomi gerekmez. NICE, diyabetik makula ödeminde göz içi anti-VEGF ilaç tedavisine yanıt alınamamasıyla birlikte makula üzerinde çekme (vitreomaküler çekinti) veya epiretinal membran bulunması halinde cerrahinin değerlendirilmesini önerir. Kalıcı hasar bulgularını ve cerrahinin uygunluğunu hekim değerlendirir. NICE NG242, 1.5.7-1.5.9 ve 1.6.14.

Hastalığın genel çerçevesi diyabetik retinopati sayfasında, makula üzerindeki zarın değerlendirilmesi epiretinal membran sayfasında ele alınır.

Ameliyat ve anestezi planı nasıl oluşturulur?

Ameliyat öncesi değerlendirmede gözde yapılacak işlemler, genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar ve anestezi seçenekleri görüşülür. Lokal veya genel anestezi kullanılabilir; bazı kişilerde sakinleştirici ilaç desteği de değerlendirilebilir. Ameliyatın süresi işlemin kapsamına göre değişir; tek bir dakika aralığı bütün hastalar için geçerli değildir. NHS, Vitrectomy surgery.

Vitreus çıkarıldıktan sonra gerekli görülen zar temizliği veya retina onarımı gibi işlemler yapılabilir. Bazı ameliyatlarda retinayı içeriden desteklemek için hava, gaz ya da silikon yağı kullanılır. Hangi işlemlerin yapılacağı ve hangi desteğin gerektiği cerrahi plana bağlıdır. NEI.

Kullanılan ilaçlar ve alerjiler sağlık ekibine bildirilmelidir. Kan sulandırıcılar dahil hiçbir ilaç veya göz damlası kendi kararıyla bırakılmamalıdır; değişiklik gerekiyorsa ilgili hekimlerin planına uyulur. Açlık ve diğer hazırlık talimatları kişiye verilir. Günübirlik taburculuk mümkün olmakla birlikte kişisel izlem gereksinimi ayrıca değerlendirilir. NHS, Royal Free vitrektomi bilgisi, NHS, Vitrectomy.

Gaz ile silikon yağı arasında ne fark vardır?

Hava dahil gaz kabarcıkları ve silikon yağı, gerektiğinde retinayı içeriden desteklemek için kullanılır; gözde kalma ve uzaklaştırılma biçimleri farklıdır. Gaz zamanla emilir ve yerini gözün ürettiği sıvı alır. Silikon yağı ise doğal olarak emilmez; çıkarılması için ek cerrahi planlanabilir. Seçim ve takip, retinanın gereksinimine göre yapılır. NHS, gaz ve silikon açıklaması.

Tabloyu yana kaydırabilirsiniz.

Bu ayrım, silikon kullanılan bir kişinin otomatik olarak uçabileceği anlamına gelmez. Yolculuk uygunluğu ameliyatın ayrıntıları ve kontrol bulguları üzerinden değerlendirilmelidir.

Gaz varken uçuş ve nitröz oksit neden sakıncalıdır?

Gözde hava veya başka bir gaz tamamen emilene kadar uçakla yolculuk yapılmamalı ve yüksek irtifaya çıkılmamalıdır. Basınç değişikliği gazın genişlemesine ve göz içi basıncının yükselmesine yol açabilir. “Birkaç hafta geçti” düşüncesi güvenli yolculuk ölçütü değildir; gazın kaybolduğu ve yolculuğun uygun olduğu tedavi ekibiyle netleştirilmelidir. NEI, RCOphth güvenlik uyarısı.

Nitröz oksit (nitrous oxide), gözde gaz varken kullanılmamalıdır. Solunum yoluyla verilen bu madde gözdeki gaz kabarcığını büyütebilir ve görmeyi tehdit eden basınç artışına neden olabilir. Yalnız genel anestezide değil, ambulans veya acil bakımda ve doğum sırasında ağrı giderici gaz karışımlarında da kullanılabilir. Başka bir nedenle sağlık hizmeti alınırken gözde gaz olduğu ekip tarafından bilinmelidir; verilen gaz uyarı kartı veya ameliyat bilgisi paylaşılmalıdır. RCOphth, NHS, Royal Free.

Bu uyarı bütün anestezi yöntemlerinin yasak olduğu anlamına gelmez. Gerekli bir işlemde uygun anestezi ve ağrı kontrolü, gözdeki gaz bilgisi dikkate alınarak sağlık ekibince planlanır.

İyileşme ve görme beklentisi nasıl değerlendirilir?

Ameliyattan sonra iyileşme ve görmenin seyri, hastalığa ve yapılan işleme göre değişir. Gaz veya silikon varken bulanıklık olabilir; önceden oluşmuş retina hasarı elde edilebilecek görmeyi sınırlayabilir. Anatomik onarım ile kişinin ne kadar göreceği aynı sonuç değildir. Kontrollerde hem gözün durumu hem görme değerlendirilir; tam düzelme sözü verilemez. NHS, Royal Free.

Baş pozisyonu gerekiyorsa yönü ve ne kadar sürdürüleceği ameliyatı yapan ekip tarafından açıklanır; herkese aynı yatış biçimi verilmez. Damla kullanımı, işe dönüş ve fiziksel aktiviteler kişisel plana göre düzenlenir. Görme bulanıkken araç kullanılmamalıdır; yeniden araç kullanmanın uygunluğu kontrolde görüşülmelidir. Kontroller ve reçeteli tedaviler kişinin kendi kararıyla bırakılmamalıdır. NEI, NHS.

Riskler ve acil değerlendirme gerektiren belirtiler nelerdir?

Vitrektomi risksiz bir ameliyat değildir. Kataraktın gelişmesi veya ilerlemesi, göz içi basınç artışı, kanama, enfeksiyon, retina dekolmanı ve görmede kötüleşme görülebilir. Ek tedavi veya yeniden ameliyat gerekebilir. Riskler, cerrahinin beklenen yararı ve cerrahi yapılmaması durumundaki olası seyir birlikte konuşulmalıdır. NHS, Vitrectomy, NHS, Royal Free.

Ameliyat sonrası artan veya şiddetli göz ağrısı, artan kızarıklık ya da görmede azalmadan biri ya da birkaçı varsa planlı kontrol beklenmeden acil değerlendirme için sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Gazın bulanıklık yapabildiği bilgisi, yeni veya artan yakınmaları olağan kabul etmek için kullanılmamalıdır. NHS, ameliyat sonrası uyarılar, NHS, Glos.

Yeni başlayan veya hızla artan uçuşan cisimler, ışık çakmaları, perde/gölge hissi ya da ani görme değişikliğinden biri de acil değerlendirme gerektirir. Bu belirtiler ameliyat öncesinde de sonrasında da ertelenmemeli; hepsinin birlikte ortaya çıkması beklenmemelidir. NHS, retinal detachment.

Kaynakça

• NEI: Vitrectomy, 2024.
• Sandwell and West Birmingham NHS Trust: Vitrectomy, ML6076, Ocak 2025.
• Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust: Vitrectomy surgery, GHPI0649_02_25, Şubat 2025.
• Royal Free London NHS Foundation Trust: Vitrectomy surgery, 2024.
• NICE: Diabetic retinopathy: management and monitoring, NG242, Recommendations, 2024.
• Royal College of Ophthalmologists: Do not use nitrous oxide when there is gas in an operated eye, 2018 güvenlik uyarısı, kurum arşivi.
• NHS: Detached retina (retinal detachment), 2023.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve kişiye özel tedavi için hekim muayenesi gerekir.